کلاهبرداری در دیوار و شیپور: از رسید جعلی تا لینک فیشینگ
پلتفرمهایی مانند دیوار و شیپور خرید و فروش کالاهای دست دوم را متحول کردهاند، اما به همان اندازه، بستر مناسبی برای افراد سودجو و کلاهبرداران فراهم کردهاند. این کلاهبرداریها به دو شکل اصلی رخ میدهد: کلاهبرداری از فروشنده (در زمان پرداخت) و کلاهبرداری از خریدار (قبل از دریافت کالا). در این راهنمای کامل، تمام روشهای رایج کلاهبرداری را بررسی میکنیم و به شما میگوییم که چگونه به عنوان یک خریدار یا فروشنده، یک معامله امن را انجام دهید.
راهنمای امنیتی برای فروشندگان
شما به عنوان فروشنده، کالای خود را آگهی کردهاید و خریدار برای تحویل حضوری مراجعه میکند. حساسترین لحظه، یعنی پرداخت، فرا میرسد. کلاهبرداران در این لحظه از ترفند رسید جعلی استفاده میکنند.
کلاهبرداری با رسید جعلی
این رایجترین و مؤثرترین روش کلاهبرداری حضوری است.
-کلاهبردار از شما شماره کارت میگیرد و وانمود میکند که در حال انتقال پول است.
-اما در واقع، او از یک اپلیکیشن رسیدساز استفاده میکند. این ابزارها یک تصویر کاملاً شبیه به رسید بانکی (مثل رسید اپلیکیشن آپ یا ۷۲۴) با نام، شماره کارت و مبلغ دقیق شما میسازند.
-کلاهبردار سپس همین عکس جعلی را در گالری گوشی خود باز میکند و به عنوان رسید قطعی به شما نشان میدهد.
-از آنجایی که کلاهبردار این کار را در حضور شما و با عجله انجام میدهد، بسیاری از فروشندگان فریب میخورند که این یک رسید واقعی است، در حالی که فقط در حال تماشای یک عکس هستند.
چکلیست امنیتی برای فروشندگان
-هرگز عجله نکنید: کلاهبرداران همیشه عجله دارند (میگویند عجله دارم یا باید بروم). به آنها بگویید: تا زمانی که واریز تایید نشود، معامله انجام نمیشود.
-به گوشی خریدار نگاه نکنید: اصلاً مهم نیست که خریدار در گوشی خود چه چیزی میبیند. بگویید: ممنون، من منتظر پیامک بانک خودم میمانم.
-فقط به پیامک بانک خودتان اعتماد کنید: پیامک باید از سرشماره رسمی بانک شما بیاید. (کلاهبرداران گاهی با شماره شخصی پیامکی شبیه به پیامک بانک ارسال میکنند).
(مهمترین قدم) موجودی حساب خود را چک کنید:
-
- بهترین کار این است که اپلیکیشن رسمی بانک خودتان را باز کنید.
- موجودی حساب خود را رفرش (Refresh) کنید.
- باید ببینید که موجودی شما دقیقاً به اندازه مبلغ کالا افزایش یافته است.
مراقب ترفند پایا و ساتنا باشید
این یک ترفند رایج برای مبالغ بالاست.
-تله: کلاهبردار میگوید: چون مبلغ بالاست، سقف کارت به کارت اجازه نمیدهد، مجبورم پایا یا ساتنا بزنم.
-اجرا: او سپس یک رسید (که میتواند جعلی باشد) به شما نشان میدهد و میگوید: پایا چند ساعت طول میکشد تا به حساب بنشیند. این هم رسیدش. کالا را به من بدهید، تا عصر در حساب شماست.
راهحل: هرگز کالایی را قبل از نشستن کامل پول در حساب خود تحویل ندهید.
نکته: اگر در شرایطی بسیار خاص قرار شد پایا یا ساتنا انجام شود، اصرار کنید که خریدار حتماً در اپلیکیشن بانکی خود، علت انتقال را بابت خرید کالا یا بابت خرید خدمات انتخاب کند، نه سایر گزینهها. این کار، در صورت بروز کلاهبرداری، پیگیری حقوقی را بسیار آسانتر میکند. اگر خریدار از این کار امتناع کرد، ۱۰۰٪ در حال کلاهبرداری است.
قانون اصلی همچنان پابرجاست تا زمانی که پول واقعاً به حساب شما ننشسته است (چه کارت به کارت باشد چه پایا)، کالا را تحویل ندهید.
راهنمای امنیتی برای خریداران
به عنوان خریدار، شما بیشتر در معرض خطر از دست دادن پول بدون دریافت کالا هستید. کلاهبرداران در اینجا از مهندسی اجتماعی و ترس شما از از دست دادن فرصت استفاده میکنند.
۱. کلاهبرداری با آگهی جعلی و بیعانه
کلاهبردار یک آگهی بسیار جذاب با قیمتی بسیار پایینتر از عرف بازار منتشر میکند. وقتی با او تماس میگیرید، ادعا میکند که چندین مشتری برای کالا در صف هستند و برای اینکه کالا را برای شما نگه دارد، باید مبلغی را به عنوان بیعانه یا پیشپرداخت واریز کنید. به محض واریز بیعانه، کلاهبردار ناپدید میشود.
۲. کلاهبرداری با لینک پرداخت جعلی (لینک فیشینگ)
این خطرناکترین روش است. شما با فروشنده توافق میکنید. او به جای دادن شماره کارت، میگوید: برای پرداخت امن، از این لینک درگاه پرداخت که شرکت برایم ساخته استفاده کنید.
-او لینکی را از طریق چت برای شما ارسال میکند.
-شما روی لینک کلیک میکنید و وارد صفحهای میشوید که کاملاً شبیه به یک درگاه پرداخت بانکی است.
-شما با اعتماد کامل، اطلاعات کارت بانکی خود (شماره کارت، CVV2، رمز دوم) را وارد میکنید.
-به محض زدن دکمه پرداخت، نه تنها پول کالا، بلکه تمام اطلاعات کارت شما برای کلاهبردار ارسال میشود و او میتواند در چند دقیقه حساب شما را خالی کند.
چکلیست امنیتی برای خریداران
-هرگز بیعانه ندهید: به هیچ عنوان، تحت هیچ شرایطی، قبل از دریافت کالا بیعانه، پیشپرداخت یا پولی برای رزرو کردن واریز نکنید. یک فروشنده واقعی معامله حضوری را میپذیرد.
-به قیمتهای بسیار پایین شک کنید: اگر قیمتی بیش از حد خوب به نظر میرسد (مثلاً ۳۰٪ زیر قیمت بازار)، به احتمال ۹۹٪ یک دام است.
-فقط حضوری معامله کنید: تا حد امکان، در یک مکان عمومی و امن (مانند ایستگاه مترو، ورودی پاساژ یا جلوی بانک) قرار بگذارید و کالا را حضوری تست کنید.
هرگز روی لینک پرداخت کلیک نکنید:
-هیچ فروشنده واقعی در دیوار برای شما لینک درگاه پرداخت نمیفرستد.
-برای انتقال پول، شما باید وارد اپلیکیشن بانک خودتان شوید، نه اینکه روی لینکی که فروشنده میدهد کلیک کنید.
-همیشه آدرس درگاه پرداخت را در مرورگر چک کنید.
اگر با آگهی یا کاربر مشکوک مواجه شدیم چه کنیم؟
اگر قبل از معامله، رفتار فروشنده یا آگهی به نظرتان مشکوک بود، فوراً آن را گزارش دهید تا جلوی فریب خوردن دیگران را بگیرید.
در معاملات آنلاین، اعتماد بیمعنی است؛ فقط تایید اهمیت دارد.
اگر فروشنده هستید: فقط به موجودی تایید شده در اپلیکیشن بانک خودتان اعتماد کنید و در صورت استفاده از پایا/ساتنا، حتماً بر ذکر علت انتقال اصرار ورزید.
اگر خریدار هستید: فقط به کالای تست شده در دستان خودتان اعتماد کنید و هرگز بیعانه ندهید یا روی لینک پرداخت کلیک نکنید.
سایر مطالب مرتبط:چطور مطمئن شویم فایلهای دانلودیمان آلوده نیستند؟
راهنمای جامع شناسایی لینکهای خطرناک
۵ اشتباه رایج امنیتی کاربران اینترنت و راهکارهای جلوگیری از آن