چرا حروف کیبورد به ترتیب QWERTY چیده شدهاند؟
هر روز با آن کار میکنیم، هزاران کلمه تایپ میکنیم و جای تکتک حروفش را از حفظ هستیم. اما آیا تا به حال به ردیف بالای کیبورد خود نگاه کردهاید و از خود پرسیدهاید چرا حروف با ترتیب QWERTY شروع میشوند؟ چرا مثل الفبا، A-B-C-D-E نیستند؟ یک باور عمومی و بسیار رایج وجود دارد که میگوید چینش QWERTY برای این طراحی شده که ما بتوانیم سریعتر تایپ کنیم و حروف پرکاربرد زیر انگشتان قویتر ما قرار بگیرند. اما حقیقت تاریخی دقیقاً برعکس این باور است: این چینش در ابتدا طراحی شد تا تایپ کردن را کُندتر کند! برای درک این راز جالب تکنولوژی، باید حدود ۱۵۰ سال به عقب برگردیم؛ به سال ۱۸۷۴ و زمانی که اولین ماشینهای تایپ تجاری در حال اختراع بودند. در ادامه، داستان تولد کیبورد امروزی را میخوانید.
مشکل بزرگ ماشینهای تایپ اولیه: گیر کردن کلیدها
برای درک دلیل چینش QWERTY، ابتدا باید بدانیم ماشینهای تایپ قدیمی چگونه کار میکردند. آنها دستگاههایی کاملاً مکانیکی بودند. وقتی شما یک کلید را فشار میدادید، یک میله فلزی بلند (به نام Typebar) که حرف مربوطه روی سر آن حک شده بود، از جای خود بلند میشد و به نوار آغشته به جوهر و کاغذ ضربه میزد تا حرف را چاپ کند.
در نمونههای اولیه ماشین تایپ، مخترعی به نام کریستوفر لتم شولز (Christopher Latham Sholes) حروف را به ترتیب الفبا (ABCDE…) چیده بود. اما یک مشکل فنی بزرگ و کلافهکننده وجود داشت.
وقتی سرعت دردسرساز میشد
در زبان انگلیسی (و بسیاری زبانهای دیگر)، برخی حروف خیلی زیاد و معمولاً پشت سر هم استفاده میشوند (مانند ترکیبهای T و H، یا S و H). در چینش الفبایی، میلههای فلزی مربوط به این حروفِ نزدیک به هم قرار داشتند.
وقتی یک تایپیست حرفهای سعی میکرد خیلی سریع تایپ کند، میله فلزی حرف دوم قبل از اینکه میله حرف اول کاملاً به جای خود برگردد، بلند میشد. نتیجه؟ این دو میله فلزی در هوا به هم گیر میکردند.
این گیر کردن باعث میشد تایپیست مجبور شود کار را متوقف کند، با دست میلهها را از هم جدا کند و دوباره شروع کند. این کار نه تنها سرعت کلی را به شدت پایین میآورد، بلکه باعث آسیب دیدن دستگاه و کثیف شدن کاغذ میشد.
راهکار دور کردن حروف پرکاربرد
آقای شولز برای حل این مشکل مکانیکی، به جای تغییر مکانیسم دستگاه، تصمیم گرفت رفتار تایپیست را تغییر دهد. او پس از سالها آزمون و خطا، چینش QWERTY را نهایی کرد. ایده اصلی او چه بود؟
«دور کردن حروفی که معمولاً پشت سر هم میآیند.»
او حروف پرکاربرد زبان انگلیسی مثل T, H, E, S, I, O, A را شناسایی کرد و آنها را تا حد ممکن روی صفحه کلید از هم دور کرد (در ردیفهای مختلف یا در دو سمت مخالف کیبورد قرار داد).
چرا این کار مشکل را حل کرد؟
با دور کردن این حروف، تایپیست مجبور میشد برای زدن حرف بعدیِ یک کلمه رایج، انگشتش را مسافت بیشتری حرکت دهد یا از دست مخالف استفاده کند. این کار باعث ایجاد یک تأخیر بسیار کوچک و عمدی بین ضربات میشد.این تأخیر عمدی، شاید در لحظه سرعت انگشتان را کم میکرد، اما به میله فلزی اول فرصت میداد که قبل از بلند شدن میله دوم، به جای خود برگردد. در نتیجه، جلوی گیر کردن دستگاه گرفته میشد و تایپیست میتوانست بدون وقفه به کارش ادامه دهد.
بنابراین، چینش QWERTY در واقع برای جلوگیری از گیر کردن ماشینهای تایپ مکانیکی از طریق کاهش سرعت لحظهای تایپیست طراحی شد، نه افزایش آن!
چرا در عصر کامپیوتر هنوز از QWERTY استفاده میکنیم؟
امروزه کیبوردهای ما الکترونیکی هستند، خبری از میلههای فلزی نیست و هیچ کلیدی گیر نمیکند. ما میتوانیم با سرعتی باورنکردنی تایپ کنیم. پس چرا هنوز از این چینش قدیمی و (از نظر تئوری) ناکارآمد استفاده میکنیم؟
پاسخ در دو کلمه خلاصه میشود: عادت و استاندارد شدن.
حافظه عضلانی: زمانی که ماشینهای تایپ QWERTY در اواخر قرن ۱۹ به استاندارد تبدیل شدند، میلیونها منشی، نویسنده و تایپیست در سراسر جهان تایپ کردن را با این سیستم یاد گرفتند. جای حروف در ناخودآگاه و عضلات انگشتان آنها حک شده بود.
هزینه تغییر: وقتی کامپیوترها وارد شدند، راحتترین کار این بود که از همان کیبوردی استفاده کنند که همه بلد بودند. تلاش برای آموزش یک سیستم جدید به کل دنیا، غیرممکن به نظر میرسید.
البته در طول قرن بیستم، چینشهای دیگری مانند Dvorak معرفی شدند که ادعا میکردند واقعاً برای تایپ سریعتر و ارگونومیکتر طراحی شدهاند (با قرار دادن حروف پرکاربرد در ردیف میانی)، اما هیچکدام نتوانستند بر نیروی عظیم عادت QWERTY غلبه کنند.
دفعه بعد که انگشتانتان به سرعت روی کیبورد حرکت میکنند، به یاد بیاورید که این چینش به ظاهر تصادفی حروف، یک یادگاری زنده از دوران ماشینهای تایپ پرسروصدای ۱۵۰ سال پیش است؛ یک راهحل هوشمندانه برای یک مشکل مکانیکی که دیگر وجود ندارد، اما اثرش برای همیشه در دنیای دیجیتال ما باقی مانده است.
سایر مطالب مرتبط:مقایسه کدکهای H.264، H.265 و AV1 به زبان ساده
جادوی تگهای NFC: راهنمای کامل خودکارسازی کارهای روزمره با هزینه اندک
تفاوت IP67 با IP68 به زبان ساده: راهنمای استانداردهای ضدآب موبایل
